Aby rozpocząć wyszukiwanie, wpisz poszukiwane wyrażenie.

Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Home » Kolekcja UW

Kolekcja UW

Kolekcja jest własnością spadkobierczyni Unii Wolności – Partii Demokratycznej – demokraci.pl. Jako depozyt przechowywana jest w zbiorach Fundacji Centrum im. Prof. Bronisława Geremka” z siedzibą w Warszawie.

 

KATALOG (w formacie pdf do pobrania)

Dokumenty wymienione w niniejszym katalogu stanowią część pierwszą zespołu dokumentów Unii Wolności, partii politycznej działającej na terenie Polski w latach 1994-2005, oraz dokumentów organizacji, których Unia Wolności była spadkobierczynią, to jest: Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej (1990-1991), Forum Prawicy Demokratycznej (1990-1991), Unii Demokratycznej (1991-1994), Kongresu Liberalno-Demokratycznego (1990-1994) oraz komitetów wyborczych Tadeusza Mazowieckiego z okresu jego kampanii do wyborów prezydenckich roku 1990. Całość zespołu obejmuje więc materiały z lat 1990 – 2005, przy czym część pierwsza to komplet dokumentów ROAD, FPD, komitetów wyborczych Tadeusza Mazowieckiego oraz znaczna część dokumentów Unii Demokratycznej. Pojedyncze dokumenty należące do tego zespołu to kopie dokumentów wytworzonych przez inne instytucje, włączone do dokumentacji poszczególnych partii-poprzedniczek UW przez ich kierownictwo i stanowią również świadectwo ich działalności i zainteresowań.

Unia Wolności wywodziła się z ruchu opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 i środowisk związanych z Klubem Inteligencji Katolickiej oraz miesięcznikiem „Więź” i „Tygodnikiem Powszechnym”. Jej liderami byli działacze Komitetu Obrony Robotników (Jacek Kuroń, Adam Michnik, Henryk Wujec, Jan Lityński, Andrzej Celiński) ważni działacze i doradcy ruchu „Solidarność” (oprócz już wymienionych: Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek, Bogdan Borusewicz, Jan Rulewski, Waldemar Kuczyński, Zbigniew Bujak, Zbigniew Janas, Władysław Frasyniuk, Janusz Onyszkiewicz, Grażyna Staniszewska, Barbara Labuda) oraz działacze Ruchu Wolność i Pokój (Piotr Niemczyk, Radosław Gawlik), tak zwani „gdańscy liberałowie” (Donald Tusk, Janusz Lewandowski) i czołowi polscy intelektualiści katoliccy drugiej połowy XX wieku (Jerzy Turowicz, Stanisław Stomma, Józefa Hennelowa, Krzysztof Kozłowski). Przez stosunkowo krótki okres, obejmujący lata 1991-1992, jednym z głównych liderów bezpośredniej poprzedniczki Unii Wolności, czyli Unii Demokratycznej, był przywódca Ruchu Młodej Polski, Aleksander Hall. Ważną rolę w Unii Demokratycznej, a potem Unii Wolności odgrywało też grono ekspertów różnych dziedzin ważnych dla rozwoju państwa – znawców problematyki samorządu terytorialnego (Jerzy Regulski, ), polityki społecznej (Irena Wóycicka, Joanna Staręga-Piasek), prawa (Irena Lipowicz, Jacek Taylor) czy ekonomii (Leszek Balcerowicz, Marek Dąbrowski,  Helena Góralska, Tadeusz Syryjczyk). Od 1990 r. aż do swej śmierci z Ruchem Obywatelskim – Akcją Demokratyczną, a potem Unią Demokratyczną, Unią Wolności i spadkobierczynią ich wszystkich Partią Demokratyczną – demokraci.pl związany był ponadto dawny działacz Bundu i przywódca powstania w getcie warszawskim z 1943 r. Marek Edelman.

Najstarszą z partii założonych przez środowiska współtworzące historię Unii Wolności było powstałe 27 czerwca 1990 r. Forum Prawicy Demokratycznej, którego liderem był Aleksander Hall. Dwa dni później zainaugurował swą działalność Kongres Liberalno-Demokratyczny, zaś 16 lipca 1990 r. ogłoszono powstanie Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej. ROAD i Forum Prawicy Demokratycznej na jesieni 1990 r. zaangażowały się w pierwsze w historii Polski powszechne wybory prezydenckie, współtworząc komitety wyborcze Tadeusza Mazowieckiego, wówczas pełniącego zarazem rolę szefa rady ministrów Rzeczypospolitej Polskiej. Kongres Liberalno-Demokratyczny popierał wtedy głównego kontrkandydata Mazowieckiego – Lecha Wałęsę.

Bezpośrednio po odpadnięciu Mazowieckiego z wyścigu o prezydenturę w I turze wyborów jego najbliżsi współpracownicy wystąpili z inicjatywą połączenia sił wspierających jego kampanię w jeden duży obóz polityczny i założyli Unię Demokratyczną (2 grudnia 1990 r.). W maju 1991 r. w Warszawie odbył się zjazd zjednoczeniowy Unii Demokratycznej, Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej i Forum Prawicy Demokratycznej, w wyniku którego powstała partia o znanej już nazwie „Unia Demokratyczna”, ale różniąca się od swej poprzedniczki znacznie poszerzonym składem osobowym. Fundamentem tożsamości UD stało się ponadto zagwarantowane w statucie tej partii dopuszczenie istnienia w jej ramach różnych frakcji. Część byłych działaczy ROAD założyła Frakcję Społeczno-Liberalną UD, natomiast byli działacze Forum Prawicy Demokratycznej utworzyli Frakcję Prawicy Demokratycznej. Z czasem powstała także Frakcja Ekologiczna, a po wystąpieniu z UD Aleksandra Halla w czerwcu 1992 roku – Frakcja Konserwatywno-Liberalna. Unia Demokratyczna była partią politycznego centrum, skupiającą zarówno osoby o poglądach centrolewicowych, jak i centroprawicowych. Opowiadała się konsekwentnie za kontynuowaniem kierunku reform zainicjowanych w 1989 r. przez rząd Tadeusza Mazowieckiego, czyli budowaniem liberalnej gospodarki wolnorynkowej, decentralizacją państwa oraz polityką zagraniczną za priorytet uznającą integrację Polski z Paktem Północnoatlantyckim i Unią Europejską.

`           Na jesieni 1993 r. odbyły się wybory parlamentarne (trzecie od przełomowych wyborów z czerwca 1989 r.), w wyniku których Unia Demokratyczna weszła do parlamentu, ale znalazła się w opozycji do rządzącej koalicji Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, natomiast Kongres Liberalno-Demokratyczny stał się siłą pozaparlamentarną. Wkrótce rozpoczęły się rozmowy na temat zjednoczenia UD z KLD, które doprowadziły do powstania w kwietniu 1994 r. nowej partii – Unii Wolności. Jej pierwszym przewodniczącym został dotychczasowy przywódca UD Tadeusz Mazowiecki, po czym w 1995 r. zastąpił go na tym stanowisku Leszek Balcerowicz.

            Odejście Leszka Balcerowicza z UW w 2000 r. wymuszone jego nominacją na prezesa Narodowego Banku Polskiego postawiło unitów przed pytaniem o wybór nowego przewodniczącego i sprowokowało debatę o ogólnym kierunku rozwoju partii. Głównymi kandydatami do objęcia schedy po Balcerowiczu stali się Bronisław Geremek, wieloletni przewodniczący Klubu Parlamentarnego „Unia Demokratyczna”, a potem klubu parlamentarnego Unii Wolności, oraz główny założyciel i lider Kongresu Liberalno-Demokratycznego. Po przegranej Tuska z Geremkiem część działaczy UW wraz z samym Tuskiem postanowiła opuścić UW i przystąpiła do budowania nowej partii centroprawicowej. Na jesieni 2001 r. odbyły się kolejne wybory parlamentarne, w wyniku których tym razem to partia Geremka znalazła się poza Sejmem, zaś partia Tuska – Platforma Obywatelska – stała się główną siłą opozycyjną.

Ostatnie cztery lata działalności UW to więc okres jej bytności poza parlamentem. Udało się jej jednak wprowadzić w 2004 r. czterech swoich reprezentantów do Parlamentu Europejskiego. Krótko po klęsce wyborczej UW z 2001 r. Bronisław Geremek zrzekł się funkcji przewodniczącego tej partii. Na jego zastępcę wybrano Władysława Frasyniuka, dawnego lidera ROAD. Pod koniec 2004 r. ówczesny zarząd UW podjął decyzję o dokonaniu kolejnego przekształcenia partii, które głównym założeniem miało być tym razem otwarcie się na osoby z liberalnego skrzydła Sojuszu Lewicy Demokratycznej oraz na część ówczesnej centroprawicy. Efektem tej decyzji było powstanie w 2005 r. Partii Demokratycznej – demokraci.pl.

 

Podstawowa bibliografia:  

1)      Mirosława Marody, Długi finał, Warszawa 1995.

2)      Donald Tusk, Idee gdańskiego liberalizmu, Gdańsk 1998.

3)      Andrzej Chwalba, III Rzeczpospolita: Raport specjalny, Kraków 2005.

4)      Katarzyna Chimiak, Ruch Obywatelski – Akcja Demokratyczna: Polityka czasu przełomu, Warszawa 2010.

5)      Aleksander Hall, Osobista historia III Rzeczypospolitej, Warszawa 2011.  

6)      Antoni Dudek, Historia polityczna Polski 1989-2012, Kraków 2013.  

7)      Arkadiusz Nyzio, Rządzić znaczy służyć? Historia Unii Demokratycznej (1991-1994), Kraków 2014.  

 

Katarzyna Chimiak

 

Teczki:

Sygnatura Opis Liczba skanów
CBG/UW/01 Dokumenty władz krajowych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, lipiec 1990-kwiecień 1991.  486
CBG/UW/02 Materiały I Krajowego Zjazdu Delegatów Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej w Warszawie w dn. 26-27.01.1991 r.  180
CBG/UW/03 Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej (nazwiska, adresy, telefony, podpisy), cz. 1  274
CBG/UW/04 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego - Akcji Demokratycznej, cz. 1 (miasta o nazwach rozpoczynających się na litery od „B”
do „O”), 1990-1991.
 426
CBG/UW/05 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 2 (miasta o nazwach rozpoczynających się na litery od „P”
do „Ż”).
 364
CBG/UW/06 Rozproszone dokumenty Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej i Unii Demokratycznej, 1991-1994.  207
CBG/UW/07 Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 3.  206
CBG/UW/08 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 1: Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej i deklaracje przystąpienia do ROAD.  143
CBG/UW/09 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 2: Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej i deklaracje przystąpienia do ROAD.  104
CBG/UW/10 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 3: Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej i deklaracje przystąpienia do ROAD.  206
CBG/UW/11 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 4: Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej i deklaracje przystąpienia do ROAD.  132
CBG/UW/12 Dokumenty struktur regionalnych Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej, cz. 5: Listy sygnatariuszy deklaracji założycielskiej i deklaracje przystąpienia do ROAD.  130
CBG/UW/13 Listy członków Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej w poszczególnych regionach i listy obecności członków poszczególnych kół ROAD na spotkaniu założycielskim ROAD w Warszawie w dn. 28.07.1990 r.  129
CBG/UW/14 Projekty logo Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej.  3
CBG/UW/15 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 1. 540
CBG/UW/16 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 2.

218

CBG/UW/17 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 3. 246
CBG/UW/18 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 4: Materiały zespołu analiz telewizyjnych. 262
CBG/UW/19 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 5: dokumenty dotyczące umów z firmami poligraficznymi Tryton i Scout (zamówienia na druk ulotek). 55
CBG/UW/20 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 6. 48
CBG/UW/21 Wybory prezydenckie 1990, materiały Małopolskiego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego. 7
CBG/UW/22 Wybory prezydenckie 1990, materiały Krajowego Komitetu Wyborczego Tadeusza Mazowieckiego, cz. 7: Materiały promocyjne (broszury, ulotki). 60
CBG/UW/23 Dokumenty Forum Prawicy Demokratycznej (1990-1991) i Frakcji Prawicy Demokratycznej Unii Demokratycznej, 1991-1992. 299
CBG/UW/24 Dokumenty Unii Demokratycznej – etap przed zjednoczeniem UD z Ruchem Obywatelski – Akcją Demokratyczną i Forum Prawicy Demokratycznej, grudzień1990 – kwiecień1991. 324
CBG/UW/25/1 Dokumenty zjazdu zjednoczeniowego Unii Demokratycznej, Forum Prawicy Demokratycznej i Ruchu Obywatelskiego – Akcji Demokratycznej w Warszawie w dn. 11-12.05.1991 r. 362
CBG/UW/25/2 Protokoły posiedzeń prezydium Rady Unii Demokratycznej w okresie od grudnia 1990 r. do grudnia 1991 r. wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 290
CBG/UW/26 Protokoły posiedzeń prezydium Rady Unii Demokratycznej w r. 1992 wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 242
CBG/UW/27 Protokoły posiedzeń prezydium Rady Unii Demokratycznej w r. 1993 wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 244
CBG/UW/28 Protokoły posiedzeń prezydium Rady Unii Demokratycznej w r. 1994 wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 130
CBG/UW/29 Protokoły posiedzeń Rady Unii Demokratycznej w r. 1991 wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 229
CBG/UW/30 Protokoły posiedzeń Rady Unii Demokratycznej w r. 1992 wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 397
CBG/UW/31 Protokoły posiedzeń Rady Unii Demokratycznej w r. 1993 wraz z dokumentami i omawianymi na tych posiedzeniach. 362
CBG/UW/32 Dokumenty II Kongresu Krajowego Unii Demokratycznej w Warszawie w dn. 24-25.04.1993 r., cz. 1 420
CBG/UW/33 Dokumenty II Kongresu Krajowego Unii Demokratycznej w Warszawie w dn. 24-25.04.1993 r., cz. 2 311
CBG/UW/34 Dokumenty III Kongresu Krajowego Unii Demokratycznej w Warszawie w dn. 5-6.03.1994 r. 332
CBG/UW/35 Materiały promocyjne Unii Demokratycznej. 23
CBG/UW/36 Materiały promocyjne Unii Demokratycznej i innych partii, wybory parlamentarne 1991 i 1993. 184
CBG/UW/37 „Unia o…” – program Unii Demokratycznej. 44
CBG/UW/38 Listy i biogramy kandydatów Unii Demokratycznej na posłów i senatorów, wybory parlamentarne 1991. 368
CBG/UW/39 Wybory parlamentarne 1991, materiały struktur regionalnych Unii Demokratycznej. 209
CBG/UW/40 Wybory parlamentarne 1991, materiały centralnego sztabu wyborczego Unii Demokratycznej. 280
CBG/UW/41 Materiały centralnego sztabu wyborczego Unii Demokratycznej w wyborach parlamentarnych 1991 r. i inne materiały o Unii Demokratycznej z
lat 1991-1992.
319
CBG/UW/42 Wybory parlamentarne 1991, analizy socjologiczne Tomasza Żukowskiego. 54
CBG/UW/45 Wybory parlamentarne 1993, materiały centralnego sztabu wyborczego Unii Demokratycznej. 156
CBG/UW/63 Ankiety dotyczące oceny pracy poszczególnych struktur regionalnych Unii Wolności wypełniane na przełomie 1997 i 1998 r. 86
CBG/UW/71 Unia Demokratyczna w regionach, 1993. 52
CBG/UW/72 Korespondencja Unii Demokratycznej. 31