Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » Człowiek, dialog, spotkanie. Wykład prof. Tadeusza Gadacza

Człowiek, dialog, spotkanie. Wykład prof. Tadeusza Gadacza

- Człowiek jest istotą dialogiczną. Istniejemy wprawdzie jako odrębne podmioty, ale pozostajemy zawsze w relacji wobec innych. I to właśnie dialogiczność jest sposobem naszego współzamieszkiwania świata – powiedział prof. Tadeusz Gadacz w trakcie wykładu w Fundacji Centrum im. Profesora Bronisława Geremka.

14 maja 2013 r., w siedzibie Fundacji Centrum im. Profesora Bronisława Geremka gościł wybitny polski filozof, prof. Tadeusz Gadacz. Spotkanie zainaugurowało nowy cykl wykładów otwartych, które łączy wspólna formuła – „Człowiek dialogu”.

Prof. Tadeusz Gadacz (ur. w 1955 roku w Krakowie), był uczniem i wieloletnim asystentem ks. prof. Józefa Tischnera. W 2009 r. został profesorem tytularnym, a w 2010 r. profesorem zwyczajnym. W latach 1991-1995 był dziekanem Wydziału Filozofii Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, 1996-1999 kierownikiem Katedry Filozofii Religii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego, od 1999 do 2002 koordynatorem w dziedzinie nauk humanistycznych i zastępcą redaktora naczelnego Redakcji Encyklopedii w PWN. W latach 2002-2012 pracował w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk, w którym w latach 2004-2008 był wicedyrektorem do spraw filozofii. Od 1998 r. jest wykładowcą filozofii w Collegium Civitas, gdzie prowadzi m.in. studia podyplomowe z filozofii XX w. Obecnie jest dyrektorem Instytutu Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W latach 2003-2007 był przewodniczącym Komitetu Nauk Filozoficznych PAN. Aktualnie jest także prezesem Polskiego Towarzystwa Filozofii Religii i Polskiego Towarzystwa Etycznego. Zajmuje się historią filozofii XX w., filozofią Boga i religii, metafizyką, filozofią człowieka i edukacji, kondycją kultury i humanistyki. Jest autorem ponad 140 publikacji naukowych polskich i zagranicznych. Najważniejsze publikacje to: Wolność i odpowiedzialność. Rosenzweiga i Lévinasa krytyka  Heglowskiej wolności ducha (1990), Rozumowe poznanie Boga (2000), Filozofia człowieka jako filozofia losu (2000), O umiejętności życia (2002, 2004, 2007, 2009), Bóg w filozofii XX wieku (2007), O ulotności życia (2008, 2009), Historia filozofii XX wieku. Nurty, t. 1: Filozofia życia, Filozofia ducha, Pragmatyzm (2009), t. 2: Neokantyzm, Filozofia dialogu, Filozofia egzystencji (2009).

Gość poświęcił swój wykład prezentacji Czterech koncepcji dialogu w myśli współczesnej. Ze względu na to, że pojęcie dialogu bywa w dzisiejszych czasach nadużywane, odczyt miał charakter porządkujący oraz typologizacyjny.

Uczony wyróżnił więc dialog komunikacyjny (Jürgen Habermas), którego głównym bohaterem jest dyskurs; dialog jako spotkanie (współczesna filozofia dialogu, m.in. Martin Buber, Franz Rosenzweig, Józef Tischner), którego bohaterem jest wzajemny dar obecności; dialog społeczny (Georg Simmel), którego bohaterem jest funkcja i rola społeczna oraz dialog jako wydarzenie międzyosobowe (Hans-Georg Gadamer), którego bohaterem jest prawda i mowa.

Dialog komunikacyjny odgrywa istotną rolę w przekazie wiedzy, w nauce argumentacji, debacie, w rozwiązywaniu konfliktów społecznych. Niezmiernie istotny jest dialog osobowy, spotkanie, które zawsze jest darem obecności, miłości i dobra. Współcześnie nasze relacje są jednak w coraz większy sposób zapośredniczone poprzez komunikatory – są w większym stopniu rzeczowe niż osobowe. W dialogu społecznym za niezmiernie ważną uznać trzeba umiejętność odgraniczenia ogólnej roli i funkcji od indywidualnego życia.

Wydaje się, że obecnie doświadczamy głębokiego zaburzenia, przesuwania granic i płynności wskazanych typów. Zdarzają się jednak dialogi, w których ku zaskoczeniu obu stron, wydarza się jakaś, drobna, lecz odkrywcza prawda – jakby to nie prowadzący dialog posiadali prawdę, ale prawda posiadała ich.

Rzeczywistość dialogu jest po prostu rzeczywistością ludzką, ponieważ życie jest nieustannym dialogiem z sobą oraz innymi.

 

[źródło fotografii w nagłówku: Wikimedia Commons]