Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » Przyczajony tygrys, ukryty smok

Przyczajony tygrys, ukryty smok

– Wśród badaczy Chin funkcjonuje pewne charakterystyczne powiedzenie: „Jeśli pojedziesz tam na tydzień to napiszesz książkę, jeśli na miesiąc – powstanie artykuł, ale jeżeli pojedziesz do Chin na rok to nie napiszesz nic, ponieważ dopiero wówczas zaczniesz mieć wątpliwości” – przypomniał Krzysztof Gawlikowski w trakcie III międzynarodowej konferencji dedykowanej Profesorowi Bronisławowi Geremkowi. Zapraszamy do zapoznania się z relacją z konferencji i zdjęciami.

Obejrzyj nagranie wideo

 

W dniach 20-21 września 2012, w Łazienkach Królewskich w Warszawie odbyła się III międzynarodowa konferencja dedykowana Profesorowi Bronisławowi Geremkowi. Tematem tegorocznego spotkania były relacje między Chinami a Unią Europejską – China – Europe: New Quality of Relationships. Partnerami konferencji byli: Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, College of Europe, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie oraz PKN Orlen i Orange Polska. Patronat medialny objęły: „Gazeta Wyborcza” i „Caixin. China Economics & Finance”.

Spotkanie rozpoczęło się od przemówienia, które wygłosił Aleksander Kwaśniewski. Prelegent zaproponował refleksję nad „rankingiem sił sprawczych współczesnego świata”. Moment historyczny, w którym znalazła się wspólnota międzynarodowa charakteryzuje się oczekiwaniem na nowe rozdanie i nowe jakości rozstrzygnięć. Można więc uznać, że proroctwo uchwycone w znanym chińskim powiedzeniu „Obyś żył w ciekawych czasach” wypełnia się na naszych oczach, choć zarazem towarzyszy mu pewna niewiadoma i zrozumiały w tym kontekście niepokój.

Co jest więc podstawowym źródłem dynamiki współczesnego świata? Otóż, ani polityka, ani ekonomia – prym dzierży tu rewolucja technologiczna. Żaden polityk nie wpłynął na świat tak mocno jak Steve Jobs czy Bill Gates. Za kilka lat w globalnym obrocie informacji uczestniczyć będzie 5 miliardów osób:  szacuje się, że w 2020 r. ilość tzw. urządzeń podłączonych wyniesie 20 miliardów. System rozwija się w postępie geometrycznym, zaś jego uczestnicy żyją pod ogromną presją informacji. I dlatego właśnie rewolucja naukowo-techniczna jest najważniejszym czynnikiem dynamizującym bieg współczesności. Polityka musi uwzględniać tę perspektywę, gdyż ma ona wyrazisty wpływ na relacje państwowe oraz na pozycję poszczególnych państw w świecie.

Drugim istotnym elementem, o którym należy pamiętać jest demografia. Nosi ona bardziej statyczny charakter. I wprawdzie żadne nagłe zmiany w jej obrębie nie są możliwe, to jednak istota wagi owej perspektywy polega na klasyfikacji problemów międzynarodowych: zupełnie inne kraje mają trudności związane ze starzeniem się społeczeństw, inne zaś z nadmiarem urodzeń. Wobec bardzo dużego przyrostu naturalnego w Chinach, Indiach, krajach muzułmańskich, Afryce starzejąca się Europa jest w jakimś sensie skazana na otwarcie i wielokulturowość, która uwzględniałaby potencjał migracyjny świata. Zagadnienie to powinno stać się jednym z ważniejszych elementów dyskusji między Chinami a Europą.

Trzecią siłą sprawczą jest bez wątpienia gospodarka. Pamiętać jednak trzeba, że model „turbokapitalizmu” chyba ostatecznie się wyczerpał. W najbliższych latach będziemy mieli do czynienia z bardzo poważnymi konsekwencjami kryzysu, które dotkną wszystkich bez wyjątku. Pocieszający w tym kontekście jest jedynie fakt, że obecny kryzys nie przyniesie wojny i rewolucji, choć z drugiej strony może przynieść wzrost inflacji. Trudno zdiagnozować co byłoby receptą – zwiększanie interwencjonizmu, globalizacja, czy partykularyzm i egoizm narodowy, czego należałoby się obawiać najbardziej. Konflikt między Europą a Chinami jest w tej sferze bardzo realny. Istnieje wprawdzie platforma porozumienia i warunki do koherentnej współpracy, jednak z drugiej strony Europa nie ma co konkurować  z Chinami choćby pod względem masowości produkcji.

Czwartym istotnym elementem wydaje się polityka. Jest to jednak szczególna „wersja” polityki – pozbawiona ideologii i naznaczona trzema zasadniczymi doświadczeniami okresu powojennego: końcem kolonializmu, tendencjami integracyjnymi oraz końcem komunizmu. Znowu wprost na naszych oczach wyczerpuje się pewna wizja świata. Jego nowa architektura opiera się na modelu multilateralnym, w którym swoje miejsce zajmują USA, Unia Europejska i Rosja, ale nowymi uczestnikami są też Chiny, Daleki Wschód, a w przyszłości zapewne Indie czy Ameryka Łacińska. Nowi współtwórcy owego modelu to kraje z ambicjami na miarę mocarstw. W owym układzie nie możemy stracić swych zdobyczy. Jedyną szansą jest głębsza, intensywniejsza i rozsądniejsza integracja – więcej Europy a nie mniej.

W jaki sposób zatem będziemy budować wzajemne relacje w kontekście nowej architektury świata? Negowanie czy próba odwrócenia procesu globalizacji, która przynosi jednocześnie skutki pozytywne i negatywne jest walką z wiatrakami. Odrzucenie globalizacji zwiększy poziom nacjonalizmu i populizmu, co w efekcie doprowadzi do dezintegracji. Globalizacja z wadami jest lepsza niż egoizm z pozornymi zaletami.

Równowaga to dobry punkt wyjścia do dalszych rozmów na temat bezpieczeństwa, walki z biedą i chorobami, głodem, problemami całego globu. Przejście od równowagi strachu do równowagi współzależności musi prowadzić do refleksji nad tym jak wspólnie działać. Europa ma do zaoferowania szereg systemów i doświadczeń, mogących być ważnymi także dla Chin, które nie powinny lekceważyć naszego know-how. Nie należy Europy zbyt pochopnie skreślać.

PANEL I

W pierwszym panelu China – Europe: Mutual perception of power, interests and values udział wzięli:

Bernt Berger (Stockholm International Peace Research Institute)

Robert Legvold ( dyrektor Euro-Atlantic Security Initiative)

Qiang Li  (profesor nauk politycznych, Uniwersytet Pekiński) 

Wenyu Xu (profesor współczesnej literatury chińskiej, Pekińskie Kolegium Prawa i Polityki)

Dyskusję prowadził Dariusz Rosati.

Wzajemne relacje między Chinami i Europą w kontekście polityki międzynarodowej uległy znacznym zmianom od początku XXI w. Czy ostre różnice polityczne między Chinami a Europą można pogodzić z procesem budowy strategicznego partnerstwa? Czy interesy gospodarcze powinny zdominować wzajemne relacje i przeważać nad kontrowersjami politycznymi, zwłaszcza w kontekście najważniejszych wyzwań, takich jak międzynarodowy terroryzm, zmiany klimatyczne, globalna nierównowaga gospodarcza? Czy w relacjach Unii Europejskiej i Chin dominować powinien duch konkurencji czy duch współpracy?

Bernt Berger podkreślił, że w kontakcie pomiędzy owymi podmiotami świata politycznego i gospodarczego istnieje cały szereg stereotypów, które częściowo potwierdzają się w rzeczywistości. W chińskiej opinii publicznej obraz Europy jest zdominowany przez optykę ekonomiczną. Trendy gospodarcze – w przeciwieństwie do społecznych – są raczej optymistyczne. W Chinach na szczeblu eksperckim długo ustalano stosunek do Unii Europejskiej, wciąż najważniejszy jest tu element ekonomiczny – Unię traktuje się jako „środowisko” otwarte i potencjalnie opłacalne.

Wenyu Xu nakreśliła – przez pryzmat osobistego, rodzinnego wspomnienia o swym ojcu, chińskim intelektualiście różnice w pojmowaniu ducha obywatelskości w kulturze chińskiej i europejskiej. Ideał chińskiego uczonego można sprowadzić do chęci bycia użytecznym, który traktuje świat jako swój osobisty obowiązek. Jego uwaga skupia się na świadczeniach na rzecz społeczeństwa, na odpowiedzialności społecznej. Można sądzić, iż taka perspektywa ma wiele wspólnego ze świadomością obywatelską, polegającą na uczestnictwie i odpowiedzialności. Jednakże ich zasadnicza istota jest całkowicie odmienna, brakuje tu bowiem świadomości własnej osoby i własnego ciała, zaś w tradycji europejskiej ta świadomość jest dźwignią. Kiedy brakuje podmiotowości, ludzie mogą ustawiać się jedynie w roli podporządkowanego przedmiotu, pozbawionego niezależnej osobowości. Nadzieja w tym, że społeczeństwo chińskie podlega ewolucji wraz z otwieraniem się kraju, postępem politycznym i rozwojem gospodarczym. Społeczeństwo nauczyło się stawiać pytania, dotyczące nadzoru i świadomości odpowiedzialności. Pojawia się znaczna liczba organizacji pozarządowych troszczących się o dobro publiczne, w tym ekologicznych, obywatelskich komitetów wyborczych, wysuwających niezależnych kandydatów itd.

Kolejny panelista wskazał na amerykańską perspektywę relacji chińsko-europejskich. Robert Legvold podkreślił, że rebilansowanie stosunków USA i Rosji w kierunku Azji nie oznacza wcale odrzucenia Europy – wręcz przeciwnie, należałoby stworzyć wreszcie euroatlantycką platformę spotkania i współpracy oraz wykreować system globalnej integracji z nowymi potęgami światowymi. Kwestią fundamentalną – błogosławieństwem, którego nie można utracić – jest uniknięcie sytuacji, które przyczyniają się do wzrostu wzajemnych obaw. Wielu ekspertów twierdzi, że globalizacja wyklucza rywalizację mocarstwowo-strategiczną. Tymczasem kwestia potencjalnego zabezpieczenia przeciwko agresji militarnej koncentruje się nerwowo na chińskich siłach zbrojnych. Wiele państw przygląda się Chinom z tej perspektywy, co w Pekinie ocenianie jest jako próba kontroli inspirowanej przez USA. Z drugiej strony, obecna i być może przyszła administracja amerykańska niezbyt dobrze rozumie politykę chińską, choć na poziomie oficjalnych deklaracji wszystko wydaje się poprawne. Refleksja o relacjach Chin z Europą musi zostać poszerzona o kontekst amerykański, ponieważ – przy całej wadze stosunków polityczno-gospodarczych – sprawą kluczową jest groźba powrotu do strategicznej rywalizacji Chiny – USA. Spowoduje ona, że kraje te nie będą już współdziałać w kwestiach istotnych dla całego świata. Wymaga to wspólnych działań wielkich mocarstw i Stany Zjednoczone powinny odejść od syndromu polityki, która oparta jest na strategii „akcja/reakcja”.

Qiang Li zaznaczył, że jesteśmy świadkami wejścia w krytyczne stadium relacji i wzajemnego postrzegania, szczególnie z uwzględnieniem perspektywy amerykańskiej i japońskiej. Chiny zdają sobie doskonale sprawę z własnego potencjału kształtowania świata, ale dostrzegają też horyzont uniknięcia rywalizacji. Współpraca jest bez wątpienia lepszym paliwem modelowania przestrzeni międzynarodowej niż walka. Przy czym, kwestia tradycyjnej logiki strategicznego rywalizowania jest wciąż obecna i wzmaga obustronne napięcia. Być może należałoby powołać organizację, która będzie monitorować globalne zmiany strategiczne – obserwowana multipolarność współczesnej sytuacji społeczno-gospodarczej nie przyczyni się wszak do zniesienia różnic między poglądami chińskimi i europejskimi. Przy całym ryzyku sytuacji globalnej, jedyną drogą naprawy jest harmonijne współdziałanie. Ważne jest jednak umiędzynarodowienie rynku chińskiego – Chiny nie chcą być marginalizowanie i pragną wypowiadać się w tym, co ważne w sprawach świata. Istnieje szansa na redefinicję wagi wzajemnych interesów, jednakże potrzeba nowych pomysłów i koncepcji. Czy zgoda na więcej Europy w Europie oznacza zarazem więcej Europy w świecie? Świat nie ma wyboru. Musimy przestać narzekać na siebie wzajemnie i iść razem.

Krzysztof Gawlikowski, sinolog, a zarazem komentator pierwszej sesji skupił się na filozoficznych aspektach problematyki władzy i wartości w kontekście różnic kulturowych pomiędzy Chinami a Europą. Europa powinna zrozumieć, że świat podlega dynamice zmian, ale pewne podstawowe wartości poddają się owym przeobrażeniom o wiele wolniej. Cywilizacja konfucjańska utożsamia władzę z równowagą. Kultura Zachodu kładzie nacisk na jednostkę, tymczasem punktem wyjścia po stronie chińskiej jest społeczność, grupa, zbiorowość. Być może zatem współczesne różnice polityczne pomiędzy Chinami a Europą wynikają z historycznych uwarunkowań kulturowych – koncepcji dobra i zła, prawa i sprawiedliwości, norm i obowiązków.

Przemówienie otwierające drugi dzień konferencji wygłosiła Beata Stelmach, wiceminister spraw zagranicznych. Prelegentka skupiła się na relacjach gospodarczych Unii Europejskiej z Chinami oraz na zagadnieniach dyplomacji ekonomicznej, odnosząc się do niedawnej wizyty szefa MSZ w Pekinie. Czy Polska może zaoferować Chinom coś konkretnego, wymiernego? Otóż, istnieją dwa takie obszary. Po pierwsze doświadczenie porozumienia polsko-niemieckiego (w kontekście problematyki relacji chińsko-japońskich). Po drugie, polski model transformacji ustrojowej, a także polski model transformacji gospodarczej. Obie sfery mogą stanowić inspirację dla przekształceń chińskiego modelu gospodarczego.

Polityczne relacje między Chinami a Polską pozostają bardzo dobre, ale nie towarzyszy im zwyżka relacji gospodarczych. Strona polska jest przekonana, że nadeszła już potrzeba przełomu. Pierwszym krokiem była z pewnością ubiegłoroczna wizyta Prezydenta RP w Chinach. Efektem rozmów rozpoczętych w kwietniu b.r. w trakcie wizyty premiera Wen Jiabao w Polsce (wraz z przedsiębiorcami) opracowano tzw. program 12 kroków – pakiet obejmuje m.in. stworzenie linii kredytowej, ustanowienie funduszu współpracy inwestycyjnej, misję promocyjną gospodarki.

Poszukiwanie polsko-chińsko-europejskich obszarów współpracy nie jest sprawą łatwą, ponieważ jesteśmy rynkami konkurującymi a nie komplementarnymi. Być może jednak analiza ekonomiczna wskaże takie obszary, gdzie zmiany będą możliwe. Przykładem – energetyka. Jest to sektor o olbrzymim potencjale wzajemnego rozwoju, zarówno polsko-chińskiego, jak i w przyszłości chińsko-europejskiego. Uzależnienie energetyki od węgla zbliża tu doświadczenie polskie do chińskiego, w sensie konieczności unowocześniania, wdrożenia rozwiązań technologicznych, które pozwolą na lepsze i czystsze wykorzystywanie surowców, przeobrażenia w kierunku energetyki jądrowej. W czasie ostatniej wizyty szefa MSZ w Chinach sfinalizowano uzgodnienia dotyczące partnerstwa strategicznego oraz zorganizowania forum regionów między województwami a prowincjami (rozwój na poziomie regionalnym to obecnie 36 tego typu porozumień).

Wszystko wskazuje więc na to, że mamy obecnie szansę na nowe otwarcie w relacjach polsko-chińskich i rząd RP będzie działał tak, aby je usprawnić i przyśpieszyć na fundamencie dobrych kontaktów politycznych oraz kondycji gospodarek.

PANEL II

W drugim panelu Chinese experience: political and economic model udział wzięli:

Jasper Beckerwieloletni korespondent prasy europejskiej w Chinach

Jean-Philippe Béjasinolog i politolog CNRS

Aleksander Dynkin dyrektor Instytutu Gospodarki Światowej i Stosunków Międzynarodowych (IMEMO). 

Cui Hongjian – filozof i politolog, dyrektor Studiów Europejskich

Dyskusję prowadził Paweł Świeboda.

Dyskusja skupiła się na zagadnieniu źródeł transformacji ustrojowej i gospodarczej w Chinach w ostatnich dwóch dekadach, a także na analizie perspektyw indywidualizmu w kontekście relacji między partią rządzącą a obywatelami. Refleksja objęła też problematykę przebudowy gospodarczej w Chinach w odniesieniu do zmieniającej się równowagi sił w świecie. Paneliści omówili perspektywę planowanej transformacji politycznej, starając się wskazać elementy zarówno spójności, jak i zmiany.

Jasper Becker zwrócił uwagę, że w polityce chińskiej wciąż dominuje imperatyw walki wszystkich ze wszystkimi, wobec czego jednym z większych problemów przy interpretacji aktualnych wydarzeń na szczytach chińskiej władzy jest niebezpieczeństwo, że w gruncie rzeczy nic nie ulegnie zmianie. Kluczowe jest w tym kontekście zagadnienie przywództwa kolektywnego i braku indywidualnej odpowiedzialności za podejmowane decyzje. I wprawdzie podstawowa strategia zakłada modernizację gospodarczą, tak aby przekształcić Chiny na wzór wielkich państw europejskich lub światowych, to jednak spora część firm wciąż spoczywa w rękach klanów powiązanych z władzą, co jest z kolei źródłem korupcji. Istnieje uzasadniona obawa, że separacja polityki i biznesu się nie powiedzie, zaś nowa ekipa rządząca będzie kontynuować dotychczasową politykę.

Cui Hongjian zarysował system chińskiej gospodarki i polityki przez pryzmat aktualnych problemów. Podstawową trudnością jest połowiczny charakter przeobrażeń, co przyczyniło się do – odczuwanego przez społeczeństwo – spowolnienia rozwoju ekonomicznego. Brak udanej reformy funkcjonowania państwa, rządowy monopol decyzyjny w gospodarce skutkują społecznymi nierównościami, które zostaną dodatkowo pogłębione przez transformację w kierunku gospodarki rynkowej. Główne zadanie polega więc na zmniejszeniu interwencjonizmu państwowego i rozwijaniu prywatnej przedsiębiorczości.

Na zagadnienie nieprzejrzystości reżimu i jego usztywnienia zwrócił z kolei uwagę Jean-Philippe Béja. Badacz podkreślił, że pomocne w zrozumieniu ewolucji Chin byłoby doświadczenie „Solidarności”. Otóż, przekształcenia nie są wcale tak daleko zaawansowane, reżim posttotalitarny nie potrafi przystosować się do zmiennych warunków społeczno-gospodarczych. Ruch 1989 r. był sporem między partią a społeczeństwem otwartym. Była to lekcja konieczności balansu między reformami ekonomicznymi a rozwojem społecznym. Polaryzacja społeczna mocno zaznaczyła się też w ostatnich latach, kiedy to technologia wpłynęła na relacje społeczeństwo – państwo. Informacja zaczęła po prostu krążyć między obywatelami, istniało coraz więcej przestrzeni do wyrażenia swego zdania. I wówczas ekipa rządząca – skoncentrowana na utrzymaniu władzy, choćby za cenę zerwania dialogu ze społeczeństwem – zajęła się wdrażaniem tzw. strategii stabilności (aresztowania, procesy). Jako jedno z narzędzi legitymizacji władzy zastosowano nacjonalizm.

Aleksandr Dynkin podkreślił, że legitymizacja reżimu w istocie długo zasadzała się na sukcesach gospodarki, jednak obecnie Chiny znajdują się na rozstajnych drogach poszukiwania nowego modelu – system zaproponowany i wdrożony przez Denga osiągnął już stan ostatecznego spełnienia. W polityce wewnętrznej trudno spodziewać się przełomów jeśli idzie o demokratyzację. Choć średnie pokolenie wierzy w pewne reformy i zmiany, młodzi  zajmują się bogaceniem a nie kwestiami wolności i swobód obywatelskich. Zdecydowanie łatwiej spekulować na obszarze zmian ekonomicznych. W stosunkach z Zachodem w sensie gospodarczym Chiny są przyjacielem i pomimo konkurencyjności stosują się do wymogów prawa. W sferze politycznej jest już trudniej. Bez wątpienia Chiny będą chciały zyskać wpływ porównywalny do swej pozycji gospodarczej.

Jeśli chodzi o problematykę przekształceń w chińskiej polityce zagranicznej, uczestnicy dyskusji uznali, że jest ona przede wszystkim pasywna i reaktywna. Nie ma tu po prostu jakiegoś klarownego planu – wiele spośród podejmowanych decyzji to reakcje na sytuację wewnętrzną. Chiny stały się potęgą, ale za bardzo nie wiedzą, co uczynić z własną siłą. Dla obserwatorów z zewnątrz polityka zagraniczna Chin zdaje się agresywna, do tego stopnia, że ostatnich 20-30 lat należy uznać za pasmo klęsk, złych sojuszów, złych wyborów. Tymczasem samo społeczeństwo, odczuwające od środka bierność działań politycznych, staje się coraz bardziej pluralistyczne – niemal bezkompromisowe. Chiny starają się po prostu przekształcić dawne imperium w nowoczesne państwo.

Polski sinolog i dyplomata Bogdan Góralczyk komentując dyskusję podkreślił, że kierownictwo chińskie straciło konsensus odnośnie reform i miejsca Chin w systemie globalnym. Rysuje się zatem pytanie czy nowa generacja liderów przywróci ów konsensus. Nie można stać się nowoczesnym państwem ze sztywnym kręgosłupem politycznym. Jeśli przełom nie nastąpi, oficjalne hasła o wielkości Chin nie zostaną nigdy zrealizowane.

PANEL III

W trzecim panelu EU-China relationships: adversaries and rivals vs competitors and partners? udział wzięli:

Jonathan Holslag (Institute of Contemporary China Studies)

Vincent Weifeng Ni nowojorski korespondent Caixin Media.

Jacek Saryusz-Wolskiposeł do Parlamentu Europejskiego

Rodric Wye associate fellow z Królewskiego Instytutu Spraw Zagranicznych (Chatham Mouse).

Dyskusję prowadził Adam Daniel Rotfeld.

Ostatni panel dyskusyjny konferencji został poświęcony kwestii zarządzania stosunkami Unia Europejska – Chiny, wzajemnym słabościom i mocnym stronom podmiotów politycznych i gospodarczych w okresie globalnego kryzysu, roli bezpieczeństwa i wymiarom polityki zagranicznej w dwustronnych relacjach Chin i Zachodu, problematyce partnerstwa strategicznego oraz identyfikacji aktualnych i przyszłych priorytetów współpracy naukowej, technologicznej, edukacyjnej. Uczestnicy dyskusji zastanawiali się czy Unia Europejska i Chiny są rywalami czy partnerami, w jaki sposób kształtują świat?

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat Chiny dokonały imponującego postępu, ale zarazem procesowi temu towarzyszył stale pewien element nieprzewidywalności. Rzecz w tym, że niezależnie od tego, czy Chiny dysponują strategią dynamicznej zmiany czy będzie to strategia asymilacyjna obecnego systemu globalnego, to sam ów międzynarodowy system jest w stanie przeobrażenia. Być może więc rację ma Charles A. Kupchan, który w książce No One’s World sugeruje, że z chaosu współczesnych przemian politycznych, społecznych, gospodarczych wyłoni się porządek, jakiego jeszcze nikt nie przewidział. W jakim zatem sensie Chiny są w trakcie zmiany całego paradygmatu?

Jonathan Holslag wyraził swój głęboki sceptycyzm co do polepszenia wzajemnych relacji pomiędzy Unią Europejską a Chinami. Europa nie potrafi na tym polu wypracować rozwiązań strategicznych. Wzajemne inwestycje we własne gospodarki nie przełożą się wprost na stabilizację modeli wzrostu. Istnieje zatem wyrazisty potencjał dla partnerstwa, ale jest on w jakimś sensie naruszany przez porządek geopolityczny (np. odrębne relacje USA – Chiny lub Chiny – Rosja). Wspólnym i jedynym elementem stałego współdziałania wydaje się więc w tym kontekście partnerstwo technokratyczne.

Ze stanowiskiem tym zgodził się Vincent Weifeng Ni. Przy czym nie możemy w Europie patrzeć na Chiny jak na lokomotywę, która nas wszystkich pociągnie. Potrzeba tu o wiele większej rozwagi, ponieważ system gospodarki chińskiej właściwie chyli się ku upadkowi.

Jacek Saryusz-Wolski zaznaczył, że kurs kolizyjny Chin oraz Unii Europejskiej będzie trwał jeszcze wiele lat, również w kwestii sprzecznych interesów. Oba podmioty są także rywalami w polityce międzynarodowej, choćby w dziedzinie praw człowieka. Słabość stanowiska europejskiego polega na pewnym wielogłosie – brakuje tu unifikacji stanowisk. Istnieje dość wąski margines manewru na rzeczywiste partnerstwo. Naturalnie tym, co istotne i dobre dla globalnego porządku jest równowaga. Należy więc zawsze pamiętać o konieczności wspólnej drogi – jednak realnym partnerem strategicznym Europy są Stany Zjednoczone a nie Chiny.

Z kolei Rodric Wye podkreślił, że nie powinniśmy bać się rozbieżności zdań – musimy zidentyfikować i chronić własne interesy, nie unikając rozmów na tematy drażliwe. Na tym być może polega podstawowy błąd taktyczny. Obszary trudne będą zawsze istniały, nie można jednak rezygnować ze starań, tłumacząc, że „Chińczyków nie sposób zmienić”. Europa będzie musiała wypracować strategie azjatyckie i globalne, będzie musiała uczestniczyć w dyskusji, nawet jeśli nie wniesie do niej istotnego wkładu. Powinniśmy stworzyć bardziej równorzędne stosunki z Chinami. Musimy własne europejskie wartości traktować poważnie, ale z uwzględnieniem chińskiej perspektywy.

W komentarzu do dyskusji Ksawery Burski –  polski sinolog i dyplomata, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Indonezji, Singapurze i Chinach –  podkreślił, przed Chinami jeszcze długa droga do modernizacji całego kraju. Trzeba umiejętnie przekonać chińskie władze, że Zachodowi naprawdę zależy na tych  przemianach. Kwestią kluczową wydaje się zatem konieczność przewartościowania deficytu zaufania miedzy Europą a Chinami. Jedynym sposobem na rozładowanie napięć jest rzeczowy i rozplanowany na lata dialog.

Jacek Głażewski

 

Bernt Bergerpracownik naukowy Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI, Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem). Zajmuje się badaniami chińskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym stosunków sąsiedzkich w Południowej, Wschodniej i Środkowej Azji, stosunkami Unia Europejska – Chiny, rolą Chin w Afganistanie, Pakistanie i Birmie, stosunkami handlowymi i inwestycyjnymi. Pracował też w Niemieckim Instytucie Studiów Międzynarodowych i Bezpieczeństwa, Stiftung Wissenschaft und Politik w Berlinie (SWP), w Niemieckim Instytucie Studiów Globalnych w Hamburgu, Instytucie Badań nad Pokojem i Polityką Bezpieczeństwa w Hamburgu. Bernt Berger spędził kilka lat w Chinach jako adiunkt w Shanghai Institute for International Studies (SIIS), był wykładowcą wizytującym East China Normal University, jak i ekspertem ds. bezpieczeństwa w Fundacji Friedricha Eberta.

Robert Legvoldemerytowany profesor na Wydziale Nauk Politycznych Uniwersytetu Columbia, gdzie specjalizował się w stosunkach międzynarodowych z państwami post-sowieckimi. W latach 1986-1992 był dyrektorem Instytutu Harrimana (Columbia University). Wcześniej był wykładowcą Wydziału Nauk Politycznych na Uniwersytecie Tufts. W latach 2008-2010 był dyrektorem projektu „Rethinking U.S. Policy toward Russia” w American Academy of Arts and Science, zaś w latach 2009-2012 dyrektorem „Euro-Atlantic Security Initiative” współtworzonym przez Carnegie Endowment for International Peace. 

Qiang Li profesor nauk politycznych na Uniwersytecie Pekińskim. Doktorat otrzymał w University College of London. Zajmuje się badaniem europejskiej myśli politycznej oraz współczesną polityką chińską. Pełni funkcję dyrektora Ośrodka Studiów Europejskich na Uniwersytecie Pekińskim.

Wenyu Xu profesor współczesnej literatury chińskiej w Pekińskim Kolegium Prawa i Polityki. Głównym obszarem jej badań są krytyka literacka i kultura masowa.

Dariusz Rosati – profesor nauk ekonomicznych. W latach 1995-1997 Minister Spraw Zagranicznych RP, w latach 1998-2004 członek Rady Polityki Pieniężnej. Poseł do Parlamentu Europejskiego w okresie 2004-2009.

Krzysztof Gawlikowski – sinolog, założyciel Centrum Azji i Pacyfiku w Instytucie Studiów Politycznych PAN, specjalista z zakresu badań klasycznej i nowoczesnej myśli chińskiej oraz badacz przemian społeczno-politycznych we współczesnych Chinach.

Beata Stelmach – wiceminister spraw zagranicznych menedżer i ekonomistka, członkini rady programowej Stowarzyszenia Kongres Kobiet. Od 1 maja 2011 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP w randze wiceministra.

Jasper Beckerspecjalista w zakresie problematyki chińskiej, ekspert od spraw doradztwa strategicznego. Przez wiele lat pracował jako korespondent w Brukseli, Genewie i Frankfurcie.

Jean-Philippe Béja sinolog i politolog, pracownik naukowy Institut d'Etudes Politiques w Paryżu (IEP), Uniwersytetu Paris VII, współpracownik Centre de Formation des Journalistes (CFJ), University of Liaonning. W latach 1993-1997 dyrektor naukowy Centre d'Etudes Français sur la Chine Contemporaine w Hongkongu. Obecnie jest
pracownikiem naukowym CNRS w Centrum Badań nad Chinami (CEFC) oraz visiting scholar w Instytucie Socjologii Chińskiej Akademii Nauk Społecznych w Pekinie. Założyciel „China Perspectives”, członek rad redakcyjnych szeregu pism: „Chinese Cross-Currents” (Macau), „East Asia. An International Quarterly” (New Jersey), „The Journal of Contemporary Chinese Studies”.

Aleksander Dynkin dyrektor Instytutu Gospodarki Światowej i Stosunków Międzynarodowych (IMEMO). Profesor ekonomii, członek rzeczywisty Rosyjskiej Akademii Nauk. Jego głównymi obszarami badawczymi są: prognozowanie międzynarodowych analiz porównawczych oraz polityka innowacji i energii. Od 2008 r. – członek Prezydenckiej Rady Nauki, Techniki i Szkolnictwa.

Cui Hongjian – filozof i politolog, specjalista z zakresu stosunków międzynarodowych. Od 1998 r. adiunkt w Chińskim Instytucie Studiów Międzynarodowych (CII), a także dyrektor Studiów Europejskich (od 2009 r.). Autor książek na temat stosunków Unia Europejska – Chiny, chińskiej dyplomacji, stosunków gospodarczych i handlowych w „dobie pokryzysowej”.

Paweł Świeboda - ukończył studia w London School of Economics and Political Science oraz na Uniwersytecie Londyńskim. W latach 1996–2000 był doradcą Prezydenta RP ds. Unii Europejskiej, a od 2000 do 2001 kierował Biurem Integracji Europejskiej w Kancelarii Prezydenta. W latach 2001-2006 pełnił funkcję dyrektora Departamentu Unii Europejskiej MSZ, odpowiedzialnego za negocjacje akcesyjne Polski z Unią Europejską. Zasiada w radach doradczych europejskich i międzynarodowych instytucji badawczych oraz organizacji (m. in. European Policy Centre, Baltic Development Forum). Autor felietonów w „Gazecie Wyborczej”, poświęconych tematyce europejskiej.

Bogdan Góralczyk – politolog, sinolog, dyplomata, publicysta. W latach 2003-2008 ambasador RP w Królestwie Tajlandii, Republice Filipin i Związku Mjanmy (d. Birma). W latach 2001-2003 szef gabinetu ministra spraw zagranicznych RP. Profesor w Centrum Europejskim UW.

Jonathan Holslag pracownik naukowy Institute of Contemporary China Studies (BICCS) w Brukseli. Zajmuje się ekonomią polityczną oraz bezpieczeństwem regionalnym w Azji. Publikował w czasopismach takich jak „International Spectator”, „The Washington Quarterly”, „The Journal of Strategic Studies”, „The Journal of Common Market Studies”, „The Journal of Contemporary China”.

Vincent Weifeng Ni nowojorski korespondent Caixin Media. Wcześniej pracował w Europie i  Afryce Północnej. Absolwent Uniwersytetu Oksfordzkiego, fellow w Columbia's Journalism School.

Jacek Saryusz-Wolski polityk, dyplomata, poseł do Parlamentu Europejskiego (od 2004), gdzie jest członkiem Komisji Spraw Zagranicznych i Budżetów. Jest wiceprzewodniczącym Europejskiej Partii Ludowej. Dyrektor Instytutu Unii Europejskiej w Collegium Civitas, przewodniczący Centrum Europejskiego Natolin i Fundacji Kolegium Europejskie, członek Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego, wykładowca Collegium Civitas w Warszawie. Wchodzi w skład Rady Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Rodric Wye associate fellow z Królewskiego Instytutu Spraw Zagranicznych (Chatham Mouse). Brytyjski dyplomata, przez wiele lat pracował w ambasadzie Zjednoczonego Królestwa w Pekinie.

Adam Daniel Rotfeld – polski, prawnik, politolog, dyplomata, były szef MSZ RP, współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych. W latach 2006–2008 był wykładowcą Collegium Civitas w Warszawie. Prowadzi wykłady w Kolegium Europejskim (College of Europe) w Natolinie oraz w Akademii Dyplomatycznej i Studium Polityki Zagranicznej. W 2011 r. został profesorem w Instytucie Badań Interdyscyplinarnych Collegium Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego.

Ksawery Burski – polski sinolog i dyplomata, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Indonezji, Singapurze i Chinach

  

 















Fotografie: Bartosz Krupa (Agencja East News)

 

PROGRAM    SPEAKERS BIOS   PARTNERS

The annual Memorial Foreign Policy Bronisław Geremek Conferences are designed to preserve intellectual heritage of the late prof. Bronisław Geremek as a politician particularly active in the foreign affairs area. Between 1997 and 2000 Bronisław Geremek was Polish Foreign Minister. Under his ministership Poland joined NATO (1999) and made historic steps towards the integration with the EU.

Previous conferences were dedicated to Europe's relations with United States (click here for video recording) and Russia (click here for video recording). We were honoured to host world class experts, intellectuals and politicians.

This year we wish to devote the conference to the aspects of mutual relations between European Union and China. In our view, in the contemporary world, for numerous reasons, there is a need to re-think the perception of China. In some areas Europe is divided: there is much controversy about the attitude towards China in today’s globalized world.

The conference held right before stepping down of the current Chinese leaders and autumn election within the ruling party will be an appropriate moment to address issues of global political relationships, mutual economic dependence, Chinese model of governance and security strategies in the region.

Conference's Programme

CHINA-EUROPE: NEW QUALITY OF RELATIONSHIPS

Warsaw, 20-21 September 2012. Venue: Palace on the Isle, Łazienki Royal Museum.

Click here for venue's website. You can also click on speaker's name to see his/her bio.

 

Thursday, 20 Sept. 2012

13.00 – Lunch

14.00 – Key-note speech: Aleksander Kwaśniewski

14.30 – 16.15 - Session I: China-Europe: Mutual perception of power, interests and values

Chair: Dariusz Rosati

Panel: Bernt BergerRobert LegvoldCui HongjianXu Wenyu

Commentator: Krzysztof Gawlikowski

China’s and Europe’s positions in the international setting have changed considerably since the beginning of XXIst century. China’s rapid economic expansion, assertive policies and its ambitions to assume a global role contrast sharply with Europe’s more subdued and more inward-oriented policies. The panel should look into the impact of these trends on China’s and Europe’s international positions and their mutual relations. Do China and Europe see each other as rivals, strategic partners or potential allies? How sharp political differences between China and Europe could be reconciled to not impede building a strategic partnership? Should economic interests dominate in mutual relations, with political controversies being contained or frozen? Can China and Europe perceive each other as partners in dealing with important challenges, such as international terrorism, climate change, global economic imbalances or security threats?

 

Friday, 21 Sept. 2012

10.00 – 10.15 – Key-note speech: Beata Stelmach

10.15 – 12.00 - Session II: Chinese experience: political and economic model

Chair: Paweł Świeboda

Panel: Jasper BeckerJean-Philippe BéjaAleksandr DynkinLi Qiang 

Commentator: Bogdan Góralczyk 

The panel will examine the driving forces behind China’s political and economic transformation in the last two decades. It will make an assessment of the socio-economic model which is behind China’s impressive growth record. It will also analyse individual self-attainment in China and the relationship between the ruling party and the citizenry. The panel will look into the future and explore the progress of economic remodelling in China in the context of the changing power balance in the world. The panelists will be asked to examine the forthcoming political transition and point to the elements of both consistency and change. They will explore the implications of the political transition for Europe and EU-China relations.  

12.00 – 13.30 - Lunch

13.30 – 15.15 - Session III: EU-China relationships: adversaries and rivals vs competitors and partners?

Chair: Adam Daniel Rotfeld

Panel: Jonathan HolslagVincent Weifeng Ni, Jacek Saryusz-WolskiRodric Wye

Does China shake the world? EU-China: what unites us – what divides us? Universalism and inclusiveness vs regionalism and exceptionalism.

Common and divergent interests. What kind of differences have an essential and substantial nature: political and military or economic development; human and social dimension or regional security issues? How to manage EU-China relations in a cooperative way?

The mutual weaknesses and strengths in the period of the global crisis. To what extent cooperation on science and technology, innovation, education, social management is essential and decisive in the process of shaping strategic partnership? The role of security and foreign policy dimension in EU-China relationship.How to identify and define present and future objectives and priorities?

 

 

Speakers bios

Jasper Becker

Jasper Becker is a frequent speaker on Chinese affairs and runs the Legend Strategic Consultancy Ltd. He has been writing on Asia for 25 years and is the author of seven books. Jasper Becker spent 18 years reporting from Beijing and worked as a correspondent in Brussels, Geneva and Frankfurt. He is currently researching a book on China’s richest families.  

Bernt Berger

Bernt Berger is a Senior Researcher at SIPRI’s China and Global Security Programme based in Stockholm. He is general research focus is on Chinese foreign and security policy including its neighbourhood relations in South, East and Central Asia, EU-China relations, China’s role in Afghanistan, Pakistan and Burma, Trade and investment relations as well as internal developments. Previous positions involve the German Institute for International Studies and Security Affairs Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP), Berlin, the German Institute for Global and Area Studies (GIGA), Hamburg, and the Institute for Peace Research and Security Policy, Hamburg. Bernt Berger has spent several years in China as a Research Fellow at Shanghai Institute for International Studies (SIIS), visiting lecturer at the East China Normal University’s School of Advanced International and Area Studies (ECNU/SAIAS) and as long-term expert for security affairs at the Friedrich Ebert Foundation’s Shanghai Office. Bernt Berger has commented on a wide range of issues in research papers and the media and has been an adviser to governments and ministries on Chinese and Asian affairs.

Jean-Philippe Béja

Jean Philippe Béja holds degrees from the Institut d'Etudes Politiques de Paris (IEP), the University of Paris VII (Chinese), the Centre de Formation des Journalistes (CFJ), the University of Liaonning (Chinese Literature) and a PhD in Asian Studies from University Paris VII. He was Scientific Director of the Centre d'Etudes Français sur la Chine Contemporaine (in Hong Kong) from 1993 to 1997 and Chief Editor of China Perspectives and Perspectives chinoises.

After years at the Centre d’études et de recherches internationals, Sciences-Po-Paris, he is currently a senior researcher at CNRS’s French Centre for Research on Contemporary China (CEFC) and a visiting scholar at the Institute of Sociology, Chinese Academy of social sciences, Beijing.

Trained as a sinologist and a political scientist, he works on the relation between the citizen and the State in the People’ Republic of China. He has also written extensively on the democratization of Hong Kong. Member of the editorial board of China Perspectives, which he co-founded, he is also a member of the editorial boards of Chinese Cross-Currents (Macau), and of East Asia: an International Quarterly (New Jersey) of The Journal of Contemporary Chinese Studies. He regularly writes for Esprit and holds a blog on the information site Médiapart.

He supervises PhD dissertations at Sciences-Po (Institute of Political Sciences) Paris, and at Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales, Paris.

Cui Hongjian

Mr Cui Hongjian studied philosophy (Bachelor), Politics (Master) and international relations (Ph.D) at the Universities in China. From 1998 to now, he worked as a research fellow in China Institute of International Studies (CIIS) and posted as Director of European Studies since 2009. Cui is the author of a book on “China’s Threat” (1996) and his recent work included programs on China-EU Relations in the weak of International Order Change (2009-2010), European Public Opinion on China and Chinese Public Diplomacy in Europe (2010-2011) and articles such as “China-EU Economic and Trade Relations in the Post-Crisis era”, European Energy Diplomacy in Central Asia Area and China-EU Cooperation (2010), “Model Roles”(2012).

Aleksandr Dynkin

Director of the Institute of World Economy and International Relations (IMEMO). Professor of economics, full member of Russian Academy of Sciences. Main research fields: economic growth, forecasting,international comparative studies, innovation policy, energy studies. The school of innovation policy studies established by A.Dynkin in IMEMO is highly recognized both in Russia and abroad. Elaborated and practically implemented in Russia a long-term economic and social forecast methodology. Since 2008 – a member of the Presidential Council for Science, Technology and Education; 2010 – Academic secretary of the RAS division for Global problems and International relations.

Krzysztof Gawlikowski

Graduated in psychology (Warsaw University, 1966), Ph.D. in Political Sciences (WU, 1971), Chinese language and history studied in Peking (1964-1966). 1972-1981 research work at the Insttitute of History, PAS. 1982-1995 in political emigration (teaching in Istituto Universitario Orientale, Naples, Italy). Since 1995 again in Poland. The founder of the Centre of Asia-Pacific, at the Institute of Political Studies, PAS. Studies classical and modern Chinese thought, modern political and social transformation in China, and the School of Strategists (Sunzi). His chapter in Joseph Needham, Science and Civilisation in China, V, part 6,1994.

Bogdan Góralczyk

Professor and diplomat. Professor at Center for Europe in the University of Warsaw. Between 2003 and 2008 Ambassador in Thailand, Philippines and Myanmar. Between 2001 and 2003 head of the Cabinet of the Foreign Minister. Current Editor-in-Chief of "Azja-Pacyfik" (Asia-Pacific) Yearbook; Recently published a volume (In Polish) "Chinese Phoenix. Dilemmas of Emerging Power", in September this year his new volume entitled "Dragon Awekening. Return of China to the Global Scene" will be published.

Jonathan Holslag

Jonathan Holslag is a research fellow at the Brussels Institute of Contemporary China Studies (BICCS). His work focuses on political economy regional security in Asia. His two latest books, China and India: Prospects for Peace (Columbia University Press, 2010) and Trapped Giant (IISS and Routledge, 2011), were widely reviewed. Jonathan’s papers were published in journals like International Spectator, The Washington Quarterly, Journal of Strategic Studies, the Journal of Common Market Studies, Journal of Contemporary China, etc. He is a frequently solicited referee for various international publishers and research commissions. Jonathan contributed to various study projects organized by European and international institutions.

Aleksander Kwaśniewski

Aleksander Kwaśniewski is the former President of the Republic of Poland (1995 – 2005). He participated in the famous “Round-Table” negotiations in Poland that finally brought the peaceful transformation of Poland from communism to democracy. A co-founding member and first chairman of the Social Democratic Party of the Republic of Poland. He won the presidential elections for the first time in 1995. Co-author of the new democratic Constitution of Poland, which he signed into law on July 16th, 1997. It was under his leadership that Poland finally joined NATO in 1999. He is an active supporter of further alliance enlargement under the "open door" policy. A strong proponent of European integration, Kwaśniewski campaigned for approval of the European Union accession treaty in 2003, and saw Poland become a member on May 1, 2004. 

Robert Legvold

Mr Legvold is Marshall D. Shulman Professor Emeritus at Columbia University and currently Director of the Euro-Atlantic Security Initiative.

LI Qiang

LI Qiang is professor of political science at the School of Government, Peking University, China. He received his Ph.D. from the University College London in 1993 and has been teaching at Peking University since 1994. His main areas of teaching and research are European political thought and modern Chinese politics. His publications include two books, Liberalism (1998), and Reflections on the Relationship between Individual (2008). He also acts as the director of the Centre for European Studies at Peking University.

Vincent Weifeng Ni

Vincent Weifeng Ni is a New York correspondent for Caixin Media. He was previously Caixin's London-based Europe Correspondent, a role which involved travelling to cover major news stories across Europe and North Africa. In particular, he spearheaded Caixin's coverage from Egypt on the events during the Arab Spring and extensively reported on the ongoing debt crises in Europe. In November 2011, his story on COVEC won a runner-up in London's Foreign Press Association. He holds a Masters degree from Oxford University and is a China fellow at Columbia's Journalism School.

Dariusz Rosati

Mr Rosati is a Professor of economics. Between 1995 and 1997 Mr Rosati served as Polish Minister of Foreign Affiars. Between 1998 and 2004 Mr Rosati was a Member of Monetary Policy Council. Member of European Parliament 2004-2009.

Adam Daniel Rotfeld

Former Minister of Foreign Affairs of Poland (the Marek Belka government), co-chairman of the Polish-Russian Group on Difficult Matters, member of the Euro-Atlantic Security Initiative and the UN Secretary-General's Advisory Board on Disarmament Matters (2006-2012). Professor at the Institute for Interdisciplinary Studies of Warsaw University. Member of Bronisław Geremek Foundation Council.

Jacek Saryusz-Wolski

Mr Jacek Saryusz-Wolski - a politician, diplomat and academic from Łódź serving as Member of the European Parliament (since 2004), where he is Member of the Committees on Foreign Affairs and Budgets. He chairs the Delegation for relations with NATO Parliamentary Assembly and vice-chairs the EURONEST Parliamentary Assembly. He is also the Vice-President of European People's Party. He most notably served as Vice-President of the European Parliament and Head of Office of the European Integration Committee (Poland). Member of the boards of the College of Europe and Collegium Civitas. 

Beata Stelmach

Ms Stelmach started her career in 1991 just after the economic transformation in Poland had started. Related to the capital market originally she was employed in the Enforcement Department of the Polish Securities and Exchange. She participated in the introduction of Pekao/Alliance PTE SA – a newly created pension fund to the Polish market. She held the position of the President of the Management Board of the Warsaw Commodity Board of Trade. She was also the member of the Board of Prokom Software SA, Management Board of Intrum Justitia Association of Investment, the Partner and the Vice-President of MCI Management SA and the President of the Management Board of the Polish Assocation of Stock Exchange Issuers (SEG). She also participated in the negotiations on accession of Poland to OECD and the EU. As a consultant of the World Bank she participated in programs for the development of the capital markets in the Ukraine (1996) and in Russia (1997). On May 1st 2011 she was appointed as the Undersecretary of State at the Ministry of Foreign Affairs.

 

Paweł Świeboda

Paweł Świeboda is President of demosEUROPA – Centre for European Strategy. Graduate of the London School of Economics and the University of London. Mr Świeboda is former EU Advisor to the President of Poland and Director for the EU at the Ministry of Foreign Affairs. Member of the Council of the ECFR, Board of Directors of the Lisbon Council, advisory boards of the European Policy Centre, Notre Europe and the Baltic Development Forum. Serves on the Aviva Future Prosperity Panel and Global Agenda Council on Europe of the World Economic Forum. Writes a column on foreign policy in “Gazeta Wyborcza” daily.

Rodric Wye

Rod Wye is an Associate Fellow with the Asia Progeramme at Chatham House. He was for many years a leading researcher on Asia for the British Foreign and Commonwealth Office, and served in the British Embassy in Beijing in 1985-1988 and again in 1995 to 1999.

Wenyu Xu

Ms Xu is a professor of Chinese modern literature at the Beijing College of Politics and Law. Her main areas of research are: literary criticism and mass culture. Her publications include seven monographs and published articles about more than a million words.

 

 


Conference partners:

 

Partnerzy medialni: